Afet Platformu, afetlere hazırlık sürecini; sivil toplum kuruluşlarının bilgi, beceri ve birlikte çalışma kapasitesinin güçlendirilmesi temelinde ele almaktadır. Platform, afetler gerçekleşmeden önce yürütülen hazırlık çalışmalarının, afet anındaki müdahale süreçlerinin etkinliği açısından belirleyici olduğundan hareketle, eğitim ve tatbikatları hazırlık yaklaşımının temel bileşenleri olarak konumlandırmaktadır.

Bu kapsamda Afet Platformu, afetlere hazırlık kapasitesini güçlendirmek ve olası büyük afetlere karşı çok paydaşlı koordinasyonu test etmek amacıyla düzenli olarak tatbikatlar gerçekleştirmektedir. Gerçekçi senaryolar üzerinden kurgulanan tatbikatlar; üye kurumlar, paydaş sivil toplum kuruluşları ve uzmanların katılımıyla yürütülmekte; arama kurtarma, sağlık, su ve sanitasyon, gıda, barınma, lojistik, gönüllü yönetimi ve kriz masası koordinasyonu gibi temel insani yardım başlıklarını kapsamaktadır. Bu çalışmalar aracılığıyla, afet anında hızlı, etkili ve uyumlu bir müdahale için gerekli olan rol paylaşımı, iletişim, karar alma ve kaynak yönetimi süreçleri afet gerçekleşmeden önce test edilmekte; güçlü yönler ve geliştirilmesi gereken alanlar görünür hâle getirilmektedir.

Hazırlık çalışmalarının bir diğer temel ayağını ise eğitim faaliyetleri oluşturmaktadır. Afet Platformu, eğitim çalışmalarını, sahada görev alacak kurum ve gönüllülerin ortak bir anlayış, dil ve yaklaşım geliştirmesini destekleyen bir kapasite geliştirme aracı olarak ele almaktadır. Platform bünyesinde yürütülen eğitimler; insani yardım standartları, saha güvenliği, gönüllü yönetimi, psikososyal destek, çocuk koruma, su-sanitasyon-hijyen (WASH) ve temel arama kurtarma gibi başlıklarda, teorik bilgi ile pratik deneyimi bir araya getiren içeriklerden oluşmaktadır.

Afet Platformu’nun hazırlık yaklaşımı, bireysel kapasite artışının ötesinde, kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesini ve ortak reflekslerin geliştirilmesini hedeflemektedir. Eğitimler ve tatbikatlar yoluyla afetler yaşanmadan önce kurulan ilişkiler, paylaşılan bilgi ve geliştirilen çalışma pratikleri; afet anında sivil toplumun daha uyumlu, hızlı ve etkili biçimde hareket edebilmesine zemin oluşturmaktadır.

Afet Platformu Kriz Masası koordinasyonunda ve AKUT Vakfı iş birliğiyle, 2 Haziran 2024 tarihinde İzmir Kent Konseyi’nde gerçekleştirilen İzmir Deprem Tatbikatı, beklenen İzmir depreminin 7.2 büyüklüğünde gerçekleştiği bir senaryo üzerinden kurgulandı. Tatbikat, 13 kurumdan 65 katılımcının yer aldığı, çok paydaşlı ve uygulamalı bir hazırlık çalışması olarak hayata geçirildi. 

Tatbikat kapsamında; arama kurtarma, tıbbi müdahale, su, gıda ve barınma başta olmak üzere acil insani yardım süreçlerinin organizasyonu, Afet Platformu üye ve paydaşlarının uzmanlıkları doğrultusunda birlikte ele alındı. Türkiye’de ve uluslararası alanda edinilen saha deneyimleri, sistematik bir acil müdahale planı çerçevesinde test edildi. 

Çalışma, İzmir’in olası bir depremde karşılaşabileceği ulaşım kesintileri, altyapı hasarları, sanayi ve rafineri riskleri gibi kritik başlıkları da kapsayacak şekilde en kötü senaryolar üzerinden yürütüldü. Karayoluna alternatif olarak deniz ve hava yolu seçenekleri değerlendirildi; depo alanları, kriz masası noktaları, gönüllü ve lojistik yönetimi detaylı biçimde ele alındı. 

Tatbikat sürecinde ayrıca;

• Kriz masası organizasyonu,
• Gönüllü mobilizasyonu ve koordinasyonu,
• İhtiyaç ve hasar tespitine yönelik dijital araçların kullanımı,
• Kırılgan grupların ihtiyaçlarının kapsayıcı biçimde ele alınması,
• Kurumlar arası bilgi paylaşımı ve dokümantasyon süreçleri

uygulamalı olarak test edildi. 

Tatbikatın sonunda, afet sonrası insani yardım çalışmalarında önceliklendirme, doğru kaynak yönetimi, koordinasyon ve hazırlığın hayati önemi bir kez daha ortaya kondu. Afet Platformu olarak, bu tür uygulamalı çalışmaların afetlere hazırlık kapasitesini güçlendirdiğine; dayanışma ve birlikte çalışma kültürünü pekiştirdiğine inanıyoruz. 

Afet Platformu Kriz Masası koordinasyonunda, 7 Eylül 2024 tarihinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi Metro Akademi Yerleşkesi’nde gerçekleştirilen İstanbul Deprem Tatbikatı, beklenen İstanbul depreminin 7.3 ve 7.4 büyüklüğünde gerçekleştiği iki ayrı senaryo üzerinden kurgulandı. Tatbikat, 38 kurumun katılımıyla, çok paydaşlı ve kapsamlı bir hazırlık çalışması olarak hayata geçirildi. 

Tatbikat kapsamında; arama kurtarma, tıbbi müdahale, sağlık ve su başta olmak üzere acil insani yardım süreçlerinin organizasyonu, Afet Platformu üye ve paydaşlarının uzmanlıkları doğrultusunda birlikte ele alındı. Türkiye’de ve uluslararası alanda edinilen saha deneyimleri, sistematik bir acil müdahale ve kriz yönetimi planı çerçevesinde test edildi. 

Çalışma, İstanbul’un olası bir depremde karşılaşabileceği ulaşım kesintileri, köprü ve viyadük hasarları, havalimanlarının devre dışı kalması, iletişim altyapısındaki kopukluklar ve tsunami riski gibi kritik başlıkları kapsayacak şekilde en kötü senaryolar üzerinden yürütüldü. Karayoluna alternatif olarak deniz ve demiryolu seçenekleri değerlendirildi; şehir içi ve şehir dışı depo organizasyonu, kriz masası noktaları ve lojistik akışlar detaylı biçimde ele alındı. 

Tatbikat sürecinde ayrıca;

• Kriz masası koordinasyonu ve güncellenme toplantıları,
• Gönüllü mobilizasyonu ve yetkinliklere göre yönlendirme,
• Hasar ve ihtiyaç tespitine yönelik dijital araçlar ve haritalama,
• Sağlık, WASH ve barınma ihtiyaçlarının önceliklendirilmesi,
• Kırılgan grupların (çocuklar, engelliler, yaşlılar, yabancılar) ihtiyaçlarının kapsayıcı biçimde ele alınması,
• Kurumlar arası veri paylaşımı, iletişim ve dokümantasyon süreçleri

uygulamalı olarak test edildi. 

İki farklı senaryo üzerinden yürütülen İstanbul Deprem Tatbikatı, Afet Platformu üye ve paydaşlarının krizler karşısındaki çözüm üretme kapasitesini, hızını ve koordinasyon yetkinliğini görünür kıldı. Tatbikat sonucunda, afet sonrası insani yardım çalışmalarında doğru önceliklendirme, etkili iletişim, veri yönetimi ve hazırlığın hayati önemi bir kez daha ortaya kondu. 

Afet Platformu olarak, bu tür uygulamalı ve çok paydaşlı tatbikatların, olası büyük afetlere yönelik hazırlık kapasitesini güçlendirdiğine ve birlikte çalışma kültürünü derinleştirdiğine inanıyoruz.

Afet Platformu’nun üye kurum temsilcilerinin katılımı, Kriz Masası Komisyonunun koordinasyonu AFAD Tunceli İl Müdürlüğü ve Munzur Arama Kurtarma Derneği (MUDAK) iş birliğinde Tunceli’de 10-12 Mayıs 2025 tarihleri arasında 38 (EK 8: Ovacık Tatbikat Katılım Listeleri1,2,3) 3 günlük bir tatbikat gerçekleştirilmiştir. Tatbikatın ilk gününde, Toplum Gönüllüleri Vakfı tarafından yürütülen proje kapsamında, MUDAK gönüllülerine yönelik “Afet Gönüllülüğü Yerel Yaygınlaştırma Eğitimi” düzenlenmiştir. Söz konusu eğitim, katılımcıların yalnızca bilgi edinmesini değil; aynı zamanda karar alma, etkili iletişim kurma ve topluluk içinde sorumluluk üstlenme gibi becerilerini geliştirmeyi hedeflemiştir. Tatbikatın ikinci gününde, Afet Platformu Kriz Masası Komisyonu’nun koordinasyonunda, 7.2 büyüklüğünde bir deprem senaryosu uygulanmıştır. Tunceli ve çevresinde meydana gelen yıkıcı bir depremin ardından kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları ve yerel paydaşlar arasındaki koordinasyonu simüle eden bu senaryo çalışılmıştır. Tatbikatın üçüncü gününde ise, AFAD ve MUDAK ekiplerinin katılımıyla açık arazide arama-kurtarma tatbikatı gerçekleştirilmiştir. Afet Platformu, söz konusu uygulamayı sahada gözlemci olarak takip etmiştir.

Afet Platformu, afetlere hazırlık sürecini yalnızca planlama ve prosedürlerle sınırlı görmeyerek, sivil toplum kuruluşlarının bilgi, beceri ve birlikte çalışma kapasitesinin güçlendirilmesini hazırlığın temel bileşenlerinden biri olarak ele almaktadır. Bu doğrultuda, Platform bünyesindeki üye kurumların afet öncesinde ortak bir dil, yaklaşım ve çalışma pratiği geliştirmesini destekleyen eğitim ve kapasite geliştirme faaliyetleri yürütülmektedir.

Bu kapsamda, Afet Platformu üyesi TİM Arama Kurtarma Derneği ev sahipliğinde, 23–27 Temmuz 2025 tarihleri arasında Kocaeli’de Afet Platformu Eğitim Kampı gerçekleştirilmiştir. Farklı alanlarda çalışan 14 üye kurumdan 35 katılımcının yer aldığı eğitim kampı, platform üyeleri arasında etkileşimi artırmayı, karşılıklı öğrenme süreçlerini teşvik etmeyi ve afet anlarında birlikte çalışma kapasitesini güçlendirmeyi amaçlamıştır.

Eğitim kampı süresince; Su, Sanitasyon ve Hijyen (WASH), temel arama kurtarmada insani yardım, ilk yardım ve iş sağlığı güvenliği, psikolojik ilk yardım ve öz bakım başlıklarında eğitimler verilmiş; ayrıca güncel orman yangınları üzerinden masa başı tatbikat ve deneyim paylaşımı gerçekleştirilmiştir. Eğitimlerde, uluslararası insani yardım standartları, saha güvenliği, gönüllü yönetimi ve kurumlar arası koordinasyon gibi konular ele alınmış; katılımcıların afet ve acil durumlara daha hazırlıklı biçimde müdahil olabilmeleri hedeflenmiştir.

Kocaeli Eğitim Kampı, Afet Platformu’nun afetlere hazırlık yaklaşımının önemli bir parçası olarak, yalnızca bireysel bilgi ve becerilerin artırılmasını değil; aynı zamanda kurumlar arası iş birliği, ortak refleks geliştirme ve koordinasyon kapasitesinin güçlendirilmesini desteklemiştir. Bu tür eğitim faaliyetleri, afet anında daha etkili, uyumlu ve sürdürülebilir müdahale ve iyileşme süreçlerinin oluşturulmasına katkı sunmaktadır.