Afet Platformu, afet ve acil durumlarda sivil toplum kuruluşlarının etkin, uyumlu ve eşgüdüm içerisinde hareket edebilmesini sağlamak amacıyla müdahale süreçlerinde koordinasyon ve iş birliği rolü üstlenmektedir.

Platform, afetin meydana geldiği ilk andan itibaren; AFAD başta olmak üzere ilgili kamu kurumları ve diğer paydaşlarla iş birliği içinde, üye sivil toplum kuruluşlarının saha tecrübesini, gönüllü kapasitesini, lojistik imkânlarını ve uzmanlık alanlarını ortak bir çalışma çerçevesinde bir araya getirmektedir. Bu yaklaşım, afetlerden etkilenen bireylerin öncelikli ve acil ihtiyaçlarına zamanında ve doğru şekilde yanıt verilmesini amaçlamaktadır.

Müdahale sürecinde Afet Platformu’nun temel önceliği; sahadan elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi, ihtiyaçların teyit edilmesi, mevcut kaynakların ihtiyaçlar doğrultusunda planlanması ve kurumlar arası bilgi paylaşımının sürekliliğinin sağlanmasıdır. Bu kapsamda; hasar ve ihtiyaç tespiti, insani yardım faaliyetlerinin desteklenmesi, barınma ve altyapı ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik çalışmalar ile sağlık, psikososyal destek ve çocuk koruma alanlarında yürütülen faaliyetler, üye kurumların uzmanlık alanları doğrultusunda koordine edilmektedir.

Afet Platformu, müdahale süreçlerinde doğrudan uygulayıcı bir yapıdan ziyade, sivil toplum kuruluşlarının kapasitesini bir araya getiren, kamu kurumlarının yürüttüğü çalışmaları tamamlayıcı ve destekleyici bir rol üstlenmektedir. Bu yaklaşım, afetlerin akut etkilerinin azaltılmasına katkı sunarken, aynı zamanda iyileşme sürecine geçiş için gerekli altyapının oluşturulmasını hedeflemektedir.

24 Ocak 2020 tarihinde Elazığ ve Malatya illerini etkileyen depremin ardından, afetin yarattığı ihtiyaçlara daha koordine ve birlikte yanıt verebilmek amacıyla paydaş sivil toplum kuruluşları bir araya gelerek Afet Platformu’nu kurmuştur.

Depremin ertesi günü, Elazığ Ticaret ve Sanayi Odası iş birliğiyle Elazığ’da bulunan Afet Platformu üyesi kurumlar, AFAD ile eşgüdüm içerisinde hareket ederek afet sürecine destek olmuştur. Bu kapsamda; sahadaki ihtiyaçların haritalanması ve teyit edilmesi, gönüllülerin örgütlenmesi, farklı kaynaklardan gelen yardımların toplanması, lojistik süreçlerin koordine edilmesi ve gönüllü ekipler aracılığıyla acil yardım faaliyetlerinin desteklenmesi yönünde çalışmalar yürütülmüştür.

Bu süreç, sivil toplum kuruluşlarının afet anlarında bilgi paylaşımı, koordinasyon ve ortak hareket etme kapasitesinin önemini ortaya koymuş; Afet Platformu’nun, afetlere hazırlık, müdahale ve iyileşme süreçlerinde sivil toplumun ortak kapasitesini güçlendirmeyi hedefleyen bir yapı olarak şekillenmesine zemin hazırlamıştır.

23 Şubat 2020 tarihinde Van ili Başkale ilçesinde meydana gelen 5,9 büyüklüğündeki deprem, ilçeye bağlı Özpınar, Güvendik, Kaşkol, Böğrüpek ve Gelenler kırsal mahallelerinde ciddi hasara yol açmıştır. Deprem sonucunda hayatını kaybeden ve yaralanan vatandaşlar olmuştur.

Depremin kış mevsiminde, yoğun kar yağışı ve –40 dereceye varan hava koşullarında gerçekleşmesi, afet sonrası müdahale çalışmalarını güçleştirmiş; saha faaliyetlerinin yüksek aciliyetle yürütülmesini gerekli kılmıştır.

Afet Platformu’nun kurucu üyeleri olan NEF Vakfı, Temel İhtiyaç Derneği (TİDER) ve Toplum Gönüllüleri Vakfı (TOG), depremin ardından bölgeye ulaşarak acil insani yardım faaliyetlerine katkı sağlamıştır. Müdahale çalışmaları, AFAD ve Van Valiliği Başkale Kaymakamlığı koordinasyonunda yürütülmüştür.

Sahada gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında; depremden etkilenen kişilere ilişkin kayıp, vefat ve yaralı tespitleri yapılmış, kurulan çadırlarda kalan afetzedelerin ısınma ve temel ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik faaliyetler yürütülmüştür. Zorlu iklim koşulları nedeniyle barınma ve ısınma, müdahale sürecinin öncelikli başlıkları arasında yer almıştır.

Bu kapsamda, Afet Platformu kurucu üyelerinden NEF Vakfı tarafından, çadır altlarında ısı yalıtımını artırmak amacıyla strafor malzeme desteği sağlanarak insani yardım çalışmalarına katkı sunulmuştur.

Afet Platformu, afet sonrası müdahale süreçlerinde kamu kurumları, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları arasında etkin koordinasyonun sağlanmasının, afetlerden etkilenen toplulukların ihtiyaçlarına zamanında ve etkili biçimde yanıt verilmesi açısından kritik önem taşıdığına inanmaktadır.

 28 Şubat 2020 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti yetkili makamları tarafından yapılan açıklamanın ardından, farklı statülere sahip yabancı uyruklu kişilerin Türkiye’nin batı sınırlarına yönelmesiyle birlikte Edirne ili Pazarkule Sınır Kapısı ve çevresinde acil insani ihtiyaçların ortaya çıktığı bir insani kriz yaşanmıştır. Süreç; uluslararası koruma başvuru sahipleri, geçici koruma altındaki kişiler, düzenli ikamet sahipleri ve kaydı bulunmayan bireyleri kapsayan karma bir nüfus hareketliliği ile ilerlemiştir. 

Pazarkule Sınır Kapısı ve çevresinde toplanan nüfusun hareketli yapısı nedeniyle kişi sayısı ancak takribi olarak belirlenebilmiş; 12 Mart 2020 tarihi itibarıyla alanda 9.107 kişinin bulunduğu tespit edilmiştir. Alandaki nüfusun önemli bir bölümünü kadınlar, çocuklar, engelli bireyler ve yalnız erkeklerin oluşturması, koruma, barınma, hijyen, gıda ve sağlık başlıklarında acil ve çok boyutlu insani ihtiyaçların ortaya çıkmasına neden olmuştur. 

Bu kapsamda Afet Platformu kurucu üyeleri NEF Vakfı ve Hayata Destek Derneği, 28 Şubat – 26 Mart 2020 tarihleri arasında Edirne Pazarkule sınırında yaşanan insani krize yönelik olarak sahada kesintisiz müdahale faaliyetleri yürütmüştür. Çalışmalar; içme suyu, gıda, hijyen malzemeleri, tuvalet ihtiyacı, koruma ve halk sağlığı başlıklarında yoğunlaşmış; özellikle kırılgan grupların ihtiyaçlarının karşılanmasına öncelik verilmiştir. 

Bu süreçte, Hayata Destek Derneği tarafından 22.016 adet gıda, 1.000 adet içecek ve 1.800 adet hijyen malzemesi olmak üzere toplam 24.816 adet acil insani yardım malzemesi dağıtımı gerçekleştirilmiştir. Ayrıca çocuklara yönelik koruma çalışmaları yürütülmüş; farklı illere gitmek isteyen kişilere nakdi yol desteği sağlanmıştır. 

NEF Vakfı tarafından ise Pazarkule Sınır Kapısı’nda 150 adet seyyar tuvalet kurulumu gerçekleştirilmiş; UMKE ve İl Sağlık Müdürlüğü’ne bağlı sahra çadırlarında kullanılmak üzere 60 bin kutu ilaç temin edilmiştir. Bunun yanı sıra, ayni yardımlar ve saha çalışanlarına yönelik destekler sunulmuştur. 

Afet Platformu çatısı altındaki diğer kurucu üyeler ve paydaş sivil toplum kuruluşları da sürece ayni, nakdi ve lojistik destekler sağlayarak katkı sunmuş; sahada doğrudan bulunmayan kurumlar ise koordinasyon, kaynak temini ve uzmanlık paylaşımı yoluyla müdahale çalışmalarının sürekliliğini desteklemiştir. 

Afet Platformu, Edirne Pazarkule sınırında yaşanan insani kriz sürecinde yürütülen müdahale çalışmalarıyla, insani krizlerde sivil toplumun koordineli, tamamlayıcı ve hızlı hareket edebilme kapasitesinin önemini bir kez daha ortaya koymuştur. Kamu kurumları ve paydaşlarla iş birliği içinde yürütülen çalışmalar, temel insani ihtiyaçlara erişimin sağlanmasına katkı sunmuştur.

30 Ekim 2020 tarihinde İzmir’de meydana gelen depremin ardından Afet Platformu, AFAD ile eşgüdüm içerisinde hareket ederek afet müdahale sürecine destek olmuştur. Bu kapsamda platform bünyesindeki üye kurumlar ve gönüllüler aracılığıyla; arama kurtarma faaliyetleri, sahada hasar ve ihtiyaç tespiti, ihtiyaçların analizi ve haritalanması, insani yardım malzemelerinin dağıtımı ile kamp alanlarına yönelik altyapı destekleri başlıklarında çalışmalar yürütülmüştür.

Müdahale sürecinde ayrıca, afetten etkilenen bireylerin ve ailelerin ihtiyaçları doğrultusunda psikososyal destek ve çocuk koruma alanlarında faaliyetler gerçekleştirilmiş; sahadaki çalışmalar kamu kurumları ve diğer paydaşlarla koordinasyon içinde yürütülmüştür.

İzmir Depremi sonrasında yürütülen bu müdahale faaliyetleri, afetin yarattığı etkilerin azaltılmasının yanı sıra, iyileşme sürecine yönelik uzun vadeli desteklerin de zeminini oluşturmuştur. Bu kapsamda, Afet Platformu üye kurumlarının işbirliğiyle hayata geçirilen “Bir Kira Bir Yuva” kampanyası, depremden etkilenen bireylerin yaşam koşullarının yeniden iyileştirilmesine yönelik önemli bir iyileşme adımı olarak uygulanmıştır.

6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli olarak meydana gelen ve 10 ili etkileyen depremler, Türkiye’nin karşı karşıya kaldığı en büyük insani afetlerden biri olmuştur. Afet Platformu, Elazığ Depremi sonrasında ortaya çıkan koordinasyon ve dayanışma ihtiyacından doğan bir yapı olarak, depremin ilk saatlerinden itibaren sivil toplumun müdahale kapasitesini bir araya getirmeye yönelik bir rol üstlenmiştir.

Depremlerin ardından Afet Platformu bünyesinde oluşturulan Kriz Masası koordinasyonunda; AFAD başta olmak üzere ilgili kamu kurumlarıyla eşgüdüm içinde, üye sivil toplum kuruluşlarının saha bilgisi, gönüllü kapasitesi, lojistik imkânları ve uzmanlık alanları ortak bir çerçevede koordine edilmiştir. Müdahale süreci boyunca öncelik, sahadan gelen bilgilerin hızla değerlendirilmesi, ihtiyaçların teyit edilmesi ve mevcut kaynakların doğru zamanda doğru ihtiyaçlarla eşleştirilmesi olmuştur.

Afet Platformu çatısı altındaki üye kurumlar, depremin ilk günlerinden itibaren eş zamanlı olarak farklı illerde; hasar ve ihtiyaç tespiti, insani yardım malzemelerinin temini ve dağıtımı, barınma ve altyapı destekleri, sağlık, psikososyal destek ve çocuk koruma alanlarında faaliyetler yürütmüştür. Platformun çok paydaşlı yapısı, farklı uzmanlık alanlarının aynı müdahale çerçevesi içinde çalışmasına imkân sağlamış; bu durum, özellikle geniş coğrafyaya yayılan ve çok boyutlu ihtiyaçların ortaya çıktığı bir afet ortamında müdahale kapasitesini güçlendirmiştir.

Müdahale sürecinde, sahadan elde edilen veriler doğrultusunda bilgi paylaşımı ve koordinasyonun sürekliliği, Afet Platformu’nun temel çalışma ilkelerinden biri olmuştur. Gönüllülerin yönlendirilmesi, depoların ve lojistik akışların organize edilmesi, ayni ve nakdi desteklerin sahadaki öncelikli ihtiyaçlara göre planlanması, kamu kurumları ve diğer paydaşlarla iş birliği içinde yürütülmüştür.

6 Şubat Depremleri sürecinde yürütülen bu çalışmalar, Afet Platformu’nun afet anlarında doğrudan uygulayıcı olmanın ötesinde, sivil toplumun ortak hareket etmesini sağlayan tamamlayıcı ve koordine edici bir yapı olarak konumlandığını bir kez daha ortaya koymuştur. Bu müdahale yaklaşımı, afetin akut etkilerinin azaltılmasının yanı sıra, sonraki dönemde yürütülecek iyileşme çalışmalarına da zemin hazırlamıştır.

30 Ekim 2020 tarihinde İzmir’de meydana gelen depremin ardından Afet Platformu, AFAD ile eşgüdüm içerisinde hareket ederek afet müdahale sürecine destek olmuştur. Bu kapsamda platform bünyesindeki üye kurumlar ve gönüllüler aracılığıyla; arama kurtarma faaliyetleri, sahada hasar ve ihtiyaç tespiti, ihtiyaçların analizi ve haritalanması, insani yardım malzemelerinin dağıtımı ile kamp alanlarına yönelik altyapı destekleri başlıklarında çalışmalar yürütülmüştür.

Müdahale sürecinde ayrıca, afetten etkilenen bireylerin ve ailelerin ihtiyaçları doğrultusunda psikososyal destek ve çocuk koruma alanlarında faaliyetler gerçekleştirilmiş; sahadaki çalışmalar kamu kurumları ve diğer paydaşlarla koordinasyon içinde yürütülmüştür.

İzmir Depremi sonrasında yürütülen bu müdahale faaliyetleri, afetin yarattığı etkilerin azaltılmasının yanı sıra, iyileşme sürecine yönelik uzun vadeli desteklerin de zeminini oluşturmuştur. Bu kapsamda, Afet Platformu üye kurumlarının işbirliğiyle hayata geçirilen “Bir Kira Bir Yuva” kampanyası, depremden etkilenen bireylerin yaşam koşullarının yeniden iyileştirilmesine yönelik önemli bir iyileşme adımı olarak uygulanmıştır.

2025 yılı yaz aylarında Türkiye’nin farklı bölgelerinde meydana gelen geniş çaplı orman yangınları, ekolojik kayıpların yanı sıra yerleşim alanlarını, geçim kaynaklarını ve yerel yaşamı derinden etkilemiştir. İzmir, Hatay, Kahramanmaraş ve Çanakkale başta olmak üzere birçok ilde eş zamanlı olarak yaşanan yangınlar, sivil toplum, kamu kurumları ve yerel yönetimler arasında güçlü bir koordinasyon ihtiyacını ortaya koymuştur.

Afet Platformu, 2025 orman yangınları süresince ve sonrasında, üye kurumlarıyla birlikte müdahale, koordinasyon ve iyileşme süreçlerine katkı sunan bir sivil toplum iş birliği zemini oluşturmuştur. Platform, yangın anında sahadaki ihtiyaçların hızlı biçimde tespit edilmesi, kaynakların doğru yönlendirilmesi ve kurumlar arası eşgüdümün sağlanması amacıyla kamu kurumları ve yerel yönetimlerle yakın iş birliği içinde çalışmıştır.

Yangınlara müdahale sürecinde, Afet Platformu üyesi kurumlar aracılığıyla yangın söndürme ve arama kurtarma ekiplerine yönelik lojistik ve teknik destekler, kişisel koruyucu ekipmanlar ve sahada görev yapan ekiplerin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik malzeme desteği sağlanmıştır. Aynı zamanda yangınlardan doğrudan etkilenen yerleşim alanlarında yaşayan vatandaşlara yönelik temel ihtiyaçların karşılanmasına yönelik destekler yürütülmüştür.

Yangınların kontrol altına alınmasının ardından, Afet Platformu koordinasyonunda yürütülen çalışmalar iyileşme ve toparlanma sürecine odaklanmıştır. Bu kapsamda, yangınlardan zarar gören kırsal bölgelerde yaşam alanlarının yeniden tesis edilmesi, tarım ve hayvancılığa dayalı geçim kaynaklarının desteklenmesi ve yerel üretimin yeniden canlandırılmasına yönelik faaliyetler hayata geçirilmiştir. “1 Destek, 1 Yuva” kampanyası başta olmak üzere yürütülen çalışmalarla, afetten etkilenen bölgelerde uzun vadeli toparlanmayı destekleyen bütüncül bir yaklaşım benimsenmiştir.

Afet Platformu’nun 2025 orman yangınları sürecindeki çalışmaları, afetlerin yalnızca acil müdahale boyutuyla ele alınamayacağını; koordinasyon, veri temelli ihtiyaç tespiti ve sürdürülebilir iyileşme adımlarının afet yönetiminin ayrılmaz bir parçası olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur. Platform, bu süreçte edindiği deneyimlerle, sivil toplumun afetlere hazırlık ve müdahale kapasitesinin güçlendirilmesine katkı sunmayı sürdürmüştür.